Krwiodawstwo — gdzie oddać krew i co przysługuje dawcy

  • Krew oddasz w każdym centrum i oddziale — miejsce zamieszkania nie ma znaczenia.
  • Przerwa między donacjami krwi pełnej: 8 tygodni — osocze i płytki krwi częściej.
  • 2 dni wolne (dzień donacji i następny), ulga w PIT 130 zł za litr — co przysługuje dawcy.
  • Odznaka ZHDK: kobiety od 5 litrów, mężczyźni od 6 — progi.

Ile czekać między donacjami

Poprzednia donacjaNastępna donacjaNajkrótsza przerwa
Krew pełnaKrew pełna8 tygodni
Krew pełnaOsocze albo płytki krwi4 tygodnie
OsoczeOsocze2 tygodnie
Płytki krwiPłytki krwi2 tygodnie
OsoczePłytki krwi48 godzin
Płytki krwiOsocze48 godzin
Osocze albo płytki krwiKrew pełna48 godzin, jeśli od ostatniej krwi pełnej minęło 8 tygodni

Krew pełną kobieta może oddać najwyżej 4 razy w ciągu 12 miesięcy, mężczyzna 6 razy; osocze — do 33 razy. Termin liczy się z dniem pobrania, a lekarz w centrum może ustalić inną częstotliwość. Rozporządzenie MZ, załącznik nr 3

Co przysługuje krwiodawcy

Dwa dni wolne
Zwolnienie z pracy w dniu oddania krwi i w dniu następnym, a także na czas okresowego badania dawcy. Pracownik zachowuje wynagrodzenie. Podstawą jest zaświadczenie z centrum krwiodawstwa.art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy o publicznej służbie krwi; § 12 i § 16 rozporządzenia w sprawie usprawiedliwiania nieobecności w pracy
Zwrot kosztów dojazdu
Centrum krwiodawstwa zwraca koszt przejazdu do punktu poboru — na zasadach jak przy podróży służbowej.art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy
Posiłek regeneracyjny
4 500 kcal po każdej donacji krwi pełnej, osocza, krwinek czerwonych albo płytek krwi.rozporządzenie MZ z 26.11.2004 (Dz.U. nr 261, poz. 2602)
Ulga w PIT
Oddaną krew odliczasz jak darowiznę: 130 zł za litr krwi albo jej składników, łącznie z innymi darowiznami do 6% dochodu. Dotyczy skali podatkowej i ryczałtu, nie podatku liniowego.art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. c ustawy o PIT; § 3 rozporządzenia MZ (Dz.U. 2025 poz. 196); podatki.gov.pl
Leki i wizyty poza kolejnością (ZHDK)
Zasłużony Honorowy Dawca Krwi z legitymacją: bezpłatne leki z wykazu leków refundowanych do wysokości limitu oraz obsługa poza kolejnością u lekarza, w szpitalu i w aptece — w dniu zgłoszenia, a u specjalisty najpóźniej w ciągu 7 dni roboczych.art. 43 i art. 47c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej (Dz.U. 2025 poz. 1461 ze zm.)
Komunikacja miejska
Ustawa nie daje ulgi w komunikacji miejskiej. Bezpłatne albo ulgowe przejazdy dla Zasłużonych Honorowych Dawców Krwi ustala gmina w uchwale o cenach biletów — część miast je daje, zwykle po okazaniu legitymacji ZHDK.art. 9 ustawy o publicznej służbie krwi; art. 50a ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym (Dz.U. 2026 poz. 1231)

Ustawa o publicznej służbie krwi (ISAP) · podatki.gov.pl: darowizny na krwiodawstwo · komunikacja miejska dla ZHDK — lista miast

Zasłużony Honorowy Dawca Krwi — ile litrów

Tytuł i odznakaKobietyMężczyźni
Zasłużony Honorowy Dawca Krwi III stopnia5 l ≈ 12 donacji6 l ≈ 14 donacji
Zasłużony Honorowy Dawca Krwi II stopnia10 l ≈ 23 donacji12 l ≈ 27 donacji
Zasłużony Honorowy Dawca Krwi I stopnia15 l ≈ 34 donacji18 l ≈ 40 donacji
Honorowy Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia Narodu20 l ≈ 45 donacji20 l ≈ 45 donacji

Liczba donacji — przy krwi pełnej po ok. 450 ml. Osocze i płytki krwi przelicza się na krew pełną: 150–600 ml osocza = 200 ml krwi (ponad 600 ml = 250 ml), 0,5–1 dawka płytek = 500 ml (ponad 1 dawkę = 1000 ml). Odznakę ZHDK wydaje Polski Czerwony Krzyż na podstawie danych z centrum — za pisemną zgodą dawcy. Rozporządzenie o przeliczaniu składników krwi

Darmowa komunikacja miejska dla krwiodawców

Ustawa o publicznej służbie krwi nie daje krwiodawcom ulgi w komunikacji miejskiej. Bezpłatne albo ulgowe przejazdy ustala każda gmina (albo związek komunikacyjny) w uchwale o cenach biletów — zasady różnią się między miastami.

Miasta z ulgą dla ZHDK i dawców przeszczepu — 134

Pełna lista: od którego stopnia, jaki dokument, źródło →

Kto może oddać krew

  • Wiek 18–65 lat. Po 65. roku życia — za coroczną zgodą lekarza centrum; osoba po 60. roku życia, która oddaje krew pierwszy raz — decyzją lekarza.
  • Masa ciała co najmniej 50 kg.
  • Co najmniej 4 miesiące od tatuażu, przekłucia uszu lub innej części ciała, zabiegu operacyjnego, gastroskopii czy innego badania endoskopowego oraz od przetoczenia krwi.
  • W dniu donacji: zdrowy, wyspany, po lekkim posiłku, bez alkoholu dzień wcześniej. Zabierz dokument tożsamości ze zdjęciem.

O dopuszczeniu decyduje lekarz w punkcie poboru. Pełna lista przeciwwskazań stałych i czasowych: rozporządzenie MZ, załącznik nr 1 · Narodowe Centrum Krwi

Wszystkie stałe punkty poboru (167) według województw

województwo dolnośląskie — 10 punktów
województwo kujawsko-pomorskie — 9 punktów
województwo lubelskie — 11 punktów
województwo lubuskie — 6 punktów
województwo łódzkie — 12 punktów
województwo małopolskie — 16 punktów
województwo mazowieckie — 15 punktów
województwo opolskie — 5 punktów
województwo podkarpackie — 10 punktów
województwo podlaskie — 5 punktów
województwo pomorskie — 12 punktów
województwo śląskie — 17 punktów
województwo świętokrzyskie — 5 punktów
województwo warmińsko-mazurskie — 8 punktów
województwo wielkopolskie — 18 punktów
województwo zachodniopomorskie — 8 punktów

Krwiobus i akcje wyjazdowe — terminy w centrach

Akcje wyjazdowe planuje każde centrum osobno; terminy i miejsca są na jego stronie.

Pytania i odpowiedzi

Ile trzeba czekać między oddaniem krwi?

Między dwiema donacjami krwi pełnej — 8 tygodni. W ciągu 12 miesięcy kobieta może oddać krew pełną najwyżej 4 razy, mężczyzna 6 razy. Osocze można oddawać co 2 tygodnie (do 33 razy w roku), płytki krwi też co 2 tygodnie. Po krwi pełnej na osocze lub płytki czekasz 4 tygodnie. Termin liczy się z dniem pobrania.

Ile dni wolnego przysługuje za oddanie krwi?

Dwa: dzień, w którym oddajesz krew, i dzień następny. Pracodawca musi Cię zwolnić z pracy, a Ty zachowujesz wynagrodzenie. Nieobecność usprawiedliwia zaświadczenie, które dostaniesz w centrum krwiodawstwa. Zwolnienie obejmuje też czas okresowego badania dawcy.

Ile litrów krwi trzeba oddać, żeby zostać Zasłużonym Honorowym Dawcą Krwi?

Kobieta — 5 litrów, mężczyzna — 6 litrów (III stopień). II stopień: 10 i 12 litrów, I stopień: 15 i 18 litrów. Przy krwi pełnej (ok. 450 ml na raz) to ok. 12 donacji kobiety i 14 mężczyzny. Osocze i płytki przelicza się na krew pełną: np. 150–600 ml osocza liczy się jak 200 ml krwi, jedna dawka płytek — jak 500 ml.

Jak odliczyć oddaną krew od podatku?

W zeznaniu PIT-37, PIT-36 albo PIT-28 z załącznikiem PIT/O wpisujesz darowiznę na krwiodawstwo: 130 zł za każdy litr oddanej krwi lub jej składników (także osocza). Limit to 6% dochodu, wspólny z innymi darowiznami. Ilość oddanej krwi potwierdza zaświadczenie z centrum krwiodawstwa. Przy podatku liniowym ulgi nie ma.

Co dostaje krwiodawca po oddaniu krwi?

Posiłek regeneracyjny o wartości 4 500 kcal, zwrot kosztów dojazdu do punktu poboru, zaświadczenie do pracy (dwa dni wolne) i legitymację Honorowego Dawcy Krwi. Wyniki badań krwi (m.in. grupa krwi, morfologia raz w roku przy regularnych donacjach) są w centrum krwiodawstwa.

Czy Zasłużony Honorowy Dawca Krwi jeździ za darmo komunikacją miejską?

Nie wszędzie. Ustawa o publicznej służbie krwi takiej ulgi nie przewiduje — o bezpłatnych i ulgowych przejazdach decyduje rada gminy w uchwale o cenach biletów. Na liście jest 134 miast i związków komunikacyjnych, w których ZHDK albo dawca przeszczepu ma ulgę; w 124 z nich jeździ bezpłatnie. Często ulga przysługuje dopiero od I albo II stopnia — sprawdź przy swoim mieście.

Punkty poboru: strony 21 regionalnych centrów krwiodawstwa i krwiolecznictwa, WCKiK i CKiK MSWiA (lista centrów: Narodowe Centrum Krwi, gov.pl), stan 29.10.2026; punkt adresowy: PRG (GUGiK). Zasady: ustawa o publicznej służbie krwi (Dz.U. 2024 poz. 1782), rozporządzenia MZ w sprawie warunków pobierania krwi (Dz.U. 2025 poz. 756) i przeliczania składników krwi (Dz.U. 2024 poz. 1738), ustawa o PIT i podatki.gov.pl, ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej. Odległość w linii prostej od środka miejscowości. Godziny to godziny rejestracji dawców; jednodniowe zamknięcia i soboty pracujące centra ogłaszają na swoich stronach.

Reklama