Przeterminowane i niepotrzebne leki oddaj do specjalnego pojemnika w aptece, która prowadzi zbiórkę, albo do gminnego punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK). Nie wyrzucaj ich do kosza i nie spuszczaj w toalecie. Każda gmina musi mieć PSZOK, który przyjmuje przeterminowane leki oraz igły i strzykawki z zastrzyków robionych w domu. Pojemnik w aptece jest dobrowolny, więc nie znajdziesz go w każdej aptece. Poniżej opisujemy, co gdzie oddać, na podstawie ustaw, rozporządzeń i stron urzędów sprawdzonych 10 października 2026 r.
Przegląd domowej apteczki
Termin ważności jest na opakowaniu. Serwis pacjent.gov.pl opisuje też sposób przez telefon: w aplikacji mojeIKP, w zakładce e-zdrowie, jest skaner, którym odczytasz kod z opakowania leku i sprawdzisz, czy lek nie jest przeterminowany. Potrzebne jest połączenie z internetem, a informację o terminie skaner odczyta tylko z kodu. Według pacjent.gov.pl stosowanie przeterminowanego leku może prowadzić do poważnych skutków.
Pojemnik na leki w aptece
Według Ministerstwa Zdrowia apteka albo punkt apteczny, który chce zbierać przeterminowane leki, zgłasza się do urzędu gminy. Gmina zapewnia potem wywóz i unieszkodliwienie leków zgodnie z ustawą o odpadach. Ustawa o odpadach traktuje zbieranie leków i opakowań po lekach przez apteki jako tzw. nieprofesjonalne zbieranie odpadów: apteka nie potrzebuje do tego zezwolenia ani wpisu do rejestru.
Wykaz aptek z pojemnikami publikuje gmina, zwykle na stronie urzędu albo spółki od odpadów. Tak to wygląda na przykładzie Warszawy:
- apteka wysyła wniosek do Biura Gospodarki Odpadami, a wykaz aptek i podstawianie pojemników aktualizuje się raz na kwartał,
- od czerwca 2025 r. leki odbiera konsorcjum MPO w m.st. Warszawie i EMKA, dwa razy w miesiącu z każdej apteki,
- wykaz aptek jest w pliku PDF na warszawa19115.pl, a punkty pokazuje też aplikacja Warszawa 19115 w zakładce „Ekopunkty”,
- termometrów rtęciowych warszawskie apteki nie zbierają.
Pojemnik służy do utylizacji, a nie do zwrotu. Według Prawa farmaceutycznego leki wydane z apteki nie podlegają zwrotowi. Wyjątkiem jest wada jakościowa, niewłaściwe wydanie albo sfałszowanie leku.
PSZOK: co musi przyjąć
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (art. 3 ust. 2 pkt 6) nakazuje gminie utworzyć punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych, łatwo dostępne dla wszystkich mieszkańców. PSZOK musi przyjmować co najmniej:
- przeterminowane leki i chemikalia,
- odpady niebezpieczne,
- odpady z gospodarstwa domowego powstałe przy przyjmowaniu leków w zastrzykach i przy monitorowaniu poziomu substancji we krwi, w szczególności igły i strzykawki,
- a także m.in. zużyte baterie, elektrośmieci, meble, opony i tekstylia.
Adresy PSZOK-ów, rodzaje przyjmowanych odpadów oraz dni i godziny przyjęć gmina musi podać na stronie urzędu (art. 3 ust. 2 pkt 9). Niektóre miasta mają też punkty mobilne. W Warszawie to MPSZOK-i, które według harmonogramu odwiedzają dzielnice.
Jak znaleźć punkt zbiórki w swojej gminie
- Strona urzędu gminy. Tam są dane PSZOK-ów, o których piszemy wyżej. Według Ministerstwa Zdrowia informację o punktach zbiórki leków też powinieneś znaleźć na stronie urzędu gminy. Szukaj haseł „przeterminowane leki”, „PSZOK” albo „odpady niebezpieczne”.
- Regulamin utrzymania czystości i porządku. To uchwała rady gminy i akt prawa miejscowego. Opisuje m.in. zasady selektywnego zbierania odpadów i działanie PSZOK-ów. Znajdziesz go w BIP gminy albo w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
- Aplikacja albo strona miejskiej spółki. Duże miasta publikują mapy punktów. W Warszawie to aplikacja Warszawa 19115 i wykaz aptek w pliku PDF.
- Telefon do apteki. Apteka sama wie, czy ma pojemnik i co do niego przyjmuje. Ministerstwo Zdrowia wymienia też pojemniki w niektórych urzędach, przychodniach i szpitalach.
Co gdzie oddać
| Co | Gdzie | Jak |
|---|---|---|
| Tabletki i kapsułki | Pojemnik w aptece albo PSZOK | Nie wyciskaj ich z blistrów. |
| Syropy, krople, płyny | Pojemnik w aptece albo PSZOK | Oddaj w butelce, nie wylewaj zawartości. |
| Kartonik i ulotka | Niebieski pojemnik na papier | Lek bez kartonika zapakuj np. do plastikowej torebki. |
| Igły i strzykawki z domowych zastrzyków | PSZOK; do apteki tylko wtedy, gdy gmina to przewiduje | Zapakuj tak, żeby nikt się nie skaleczył, np. w twardy zakręcany pojemnik. |
| Termometr rtęciowy | PSZOK (w Warszawie także punkt mobilny MPSZOK) | Bezpiecznie opakowany, w szczelnie zamkniętym słoiku lub pojemniku. |
| Cytostatyki | PSZOK; w aptece zapytaj, czy pojemnik je przyjmuje | W zamkniętym opakowaniu. |
| Inhalatory i leki w aerozolu | Zależy od gminy | Sprawdź w regulaminie gminy albo zapytaj w PSZOK. |
Zasady przygotowania leków pochodzą z serwisu pacjent.gov.pl (kartonik i ulotka) oraz ze stron miast Wrocławia (blistry i płyny) i Warszawy (termometry). Igły i strzykawki ustawa wymienia wprost wśród odpadów, które musi przyjąć PSZOK. Niektóre gminy zbierają je także w wybranych aptekach. Wrocław podawał w 2022 r., że igły i strzykawki przyjmuje część aptek z pojemnikami. Nie znaleźliśmy ogólnokrajowej zasady dla inhalatorów i aerozoli, więc tu decyduje gmina.
Dlaczego nie do toalety ani do kosza
Serwis pacjent.gov.pl prosi, żeby leku nie wyrzucać do kosza ani nie spuszczać w toalecie, bo może stanowić zagrożenie dla środowiska. Ministerstwo Zdrowia pisze wprost: „Nie wyrzucaj przeterminowanych leków do śmieci”. Urząd Miejski Wrocławia przypominał, że leki wyrzucane do kanalizacji albo pojemników na śmieci to odpady niebezpieczne, groźne dla zwierząt, roślin i gleby.
Cytostatyki
W katalogu odpadów leki z gospodarstw domowych mają dwa kody: 20 01 31* „Leki cytotoksyczne i cytostatyczne” oraz 20 01 32 „Leki inne niż wymienione w 20 01 31”. Gwiazdka oznacza odpad niebezpieczny. Spośród leków tylko cytostatyki mają w tej grupie taki status.
Nie znaleźliśmy ogólnokrajowej zasady, czy cytostatyki można wrzucać do pojemników w aptekach. Zapytaj w aptece albo w urzędzie gminy. Najpewniejszy jest PSZOK, który z mocy ustawy przyjmuje leki i odpady niebezpieczne. Jeśli leczenie prowadzi szpital albo poradnia onkologiczna, możesz tam zapytać, co zrobić z niewykorzystanymi lekami. Oddawaj je w zamkniętym opakowaniu.
Leki po zmarłym
Dla leków osoby zmarłej nie ma osobnej procedury. Obowiązują te same zasady co dla każdych niepotrzebnych leków:
- tabletki, syropy i maści oddaj do pojemnika w aptece albo do PSZOK-u,
- igły, peny, strzykawki i termometr rtęciowy zawieź do PSZOK-u,
- przy większej ilości, np. po długiej chorobie, zadzwoń wcześniej do PSZOK-u albo urzędu gminy, bo pojemnik w aptece może się szybko zapełnić,
- apteka nie odkupi ani nie przyjmie zwrotu nieużywanych leków, nawet w zamkniętych opakowaniach (art. 96 ust. 7 Prawa farmaceutycznego).
Leki na receptę dobrał lekarz dla konkretnej osoby. Nie przekazuj ich rodzinie ani znajomym bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.
Apteki w katalogu CityOn
W katalogu nie zaznaczamy, które apteki mają pojemnik na leki. Tę listę publikuje gmina. U nas sprawdzisz, która apteka jest teraz otwarta, i zadzwonisz, żeby zapytać o pojemnik.
- Apteka całodobowa i czynna teraz: najbliższa apteka
- Apteki całodobowe w miastach: Warszawa, Kraków, Wrocław, Poznań, Gdańsk, Łódź
- Apteki w Polsce: adresy i godziny, w tym w miastach: Warszawa, Kraków, Wrocław, Łódź, Poznań
- Dyżury aptek opisujemy w poradniku apteka całodobowa i dyżury aptek.
Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty. Stan na 10 października 2026 r. według: ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity Dz.U. z 2025 r. poz. 733 ze zm., art. 3 ust. 2 pkt 6 i 9, art. 4), ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm., art. 45 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 2 pkt 3), ustawy z 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 612, art. 96 ust. 7 i 8), rozporządzenia Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. z 2020 r. poz. 10, grupa 20 01), strony Ministerstwa Zdrowia „Przechowywanie i utylizacja leków” (gov.pl), komunikatu „Zrób porządek w apteczce” (pacjent.gov.pl, aktualizacja 5.06.2024), stron Warszawa 19115 „Odbiór przeterminowanych leków i termometrów rtęciowych – informacje dla aptek” (aktualizacja 10.08.2026) i „Odpady niebezpieczne” (aktualizacja 10.07.2026) oraz artykułu „Co zrobić z przeterminowanymi lekami” na wroclaw.pl (2022).
Zdjęcie: Pöllö, Wikimedia Commons, licencja CC BY 3.0.
