Jak działają promienie rentgenowskie podczas kontroli bezpieczeństwa na lotnisku?

Promieniowanie rentgenowskie ma w sobie coś fascynującego i nieco przerażającego. Pozwala nam zajrzeć do wnętrza przedmiotów bez konieczności ich otwierania, co sprawia, że jest niezwykle przydatne podczas kontroli bezpieczeństwa na lotniskach. W tym artykule przyjrzymy się bliżej, jak działają promienie rentgenowskie i dlaczego są tak skuteczne w wykrywaniu potencjalnych zagrożeń.

Czym są promienie rentgenowskie?

Promieniowanie rentgenowskie jest rodzajem promieniowania elektromagnetycznego, podobnie jak światło widzialne. Są one częścią spektrum promieniowania elektromagnetycznego, w tym fal radiowych, mikrofal, światła ultrafioletowego i promieni gamma.

Kluczową cechą promieni rentgenowskich jest ich krótka długość fali, krótsza niż światło widzialne, co oznacza, że mają więcej energii. Ta dodatkowa energia sprawia, że promienie rentgenowskie są idealne do penetracji materiałów nieprzezroczystych dla światła widzialnego.

Technologia promieni rentgenowskich na lotniskach

Pierwsze promienie rentgenowskie były wytwarzane za pomocą specjalnie zaprojektowanych lamp próżniowych, które są nadal używane w zastosowaniach medycznych, inspekcji przemysłowej i kontroli bagażu na lotniskach. Chociaż dzisiejsze lampy oferują znacznie bardziej zaawansowaną technologię, ich energia wyjściowa jest nadal ograniczona do około 450 keV (kiloelektronowoltów).

Ten poziom energii ogranicza moc penetracji do mniej niż 100 mm stali, co jest wystarczające do prześwietlania bagażu podręcznego, ale nieodpowiednie do zastosowań związanych z prześwietlaniem większych obiektów, takich jak kontenery transportowe. Do takich celów używa się akceleratorów liniowych o mocy do 9 MeV (megaelektronowoltów), co umożliwia penetrację ponad 400 mm stali.

Co mogą, a czego nie mogą zobaczyć promienie rentgenowskie?

Przy wszystkich swoich niesamowitych możliwościach, promienie rentgenowskie mają pewne ograniczenia. Niektóre materiały są nieprzezroczyste dla promieni rentgenowskich, co oznacza, że blokują je i uniemożliwiają przejście.

Przykłady materiałów trudnych do penetracji przez promienie rentgenowskie:

• Gruby metal
• Kryształ
• Niektóre rodzaje szkła
• Ołów (jest szczególnie skuteczny w blokowaniu promieni rentgenowskich ze względu na swoją wysoką gęstość)

Dla porównania, współczynnik tłumienia masy fotonu dla glinu przy energii 450 keV wynosi około 0,088605 μ/ρ, podczas gdy dla ołowiu przy tej samej energii wynosi około 0,19685 μ/ρ - czyli ponad dwukrotnie więcej. Oznacza to, że ołów jest znacznie bardziej skuteczny w blokowaniu promieni rentgenowskich niż glin.

Folia aluminiowa a promienie rentgenowskie

Czy folia aluminiowa może blokować promieniowanie rentgenowskie? Tak, do pewnego stopnia. Folia aluminiowa jest często używana do pakowania wrażliwych produktów, takich jak żywność i leki. Jednak jej skuteczność zależy od grubości folii i mocy urządzenia rentgenowskiego.

Jeśli folia jest wystarczająco cienka, a urządzenie rentgenowskie wystarczająco silne, promienie rentgenowskie mogą nadal przenikać przez folię i rejestrować obraz tego, co znajduje się w środku. Dlatego na lotniskach pracownicy ochrony często proszą o wyjęcie folii aluminiowej z bagażu podręcznego - nie dlatego, że nie mogą jej prześwietlić, ale dlatego, że może ona utrudnić identyfikację innych przedmiotów.

Warto zauważyć, że wykrywacze metali również wykrywają folię aluminiową, ponieważ jest to materiał nieżelazny o dobrej przewodności elektrycznej. Ręczne wykrywacze metali są szczególnie skuteczne w wykrywaniu nawet małych kawałków folii aluminiowej ze względu na ich wyższą czułość.

Skanowanie żywności i płynów

Możesz bez obaw zawinąć żywność lub inne przedmioty w folię aluminiową i wnieść je na pokład samolotu, ponieważ sprzęt rentgenowski TSA może je przejrzeć. Jednak należy pamiętać, że przedmioty owinięte w folię pojawiają się jako czarna plama na zdjęciu rentgenowskim, co może spowodować dodatkową kontrolę bagażu.

Jeśli chodzi o płyny, kontrole bezpieczeństwa na lotniskach są szczególnie rygorystyczne. Skanery wykorzystują promienie rentgenowskie do zaglądania do toreb i określania, czy w butelkach lub pojemnikach znajdują się jakiekolwiek płyny. Pamiętaj, że substancja jest uważana za płyn, jeśli można ją pompować, wyciskać, rozprowadzać, rozmazywać, rozpylać lub rozlewać - przykrycie takiej substancji folią nie zmieni jej klasyfikacji.

Co z narkotykami i innymi nielegalnymi substancjami?

Warto zaznaczyć, że obecne lotniskowe skanery backscatter i fale milimetrowe nie są specjalnie zaprojektowane do wykrywania narkotyków. Jednak sprawiają one, że takie substancje mogą być zauważalne dla wyszkolonego personelu ochrony.

Dzisiejsze skanery bezpieczeństwa na lotniskach nie identyfikują i nie znajdują narkotyków automatycznie. Posiadają jedynie czujniki, które oznaczają potencjalne cele do dalszego sprawdzenia. Po oznaczeniu czegokolwiek podejrzanego, do pracownika ochrony należy przeprowadzenie bardziej szczegółowego dochodzenia.

Podsumowanie

Promieniowanie rentgenowskie to potężne narzędzie w arsenale środków bezpieczeństwa lotniskowego. Dzięki swojej zdolności do penetracji różnych materiałów, pozwala na szybkie i nieinwazyjne sprawdzanie zawartości bagażu. Jednak ma ono swoje ograniczenia, szczególnie w przypadku gęstych materiałów, co wyjaśnia niektóre procedury bezpieczeństwa, takie jak wyjmowanie laptopów i innych urządzeń elektronicznych z torby.

Wraz z rozwojem technologii, systemy skanowania stają się coraz bardziej zaawansowane, oferując lepszą jakość obrazu i większą zdolność penetracji. Zawsze warto pamiętać, że procedury bezpieczeństwa na lotniskach, choć czasem uciążliwe, mają na celu zapewnienie bezpiecznej podróży wszystkim pasażerom.