Zimowy poranek, mróz za oknem, a przed tobą stoi lodowaty samochód. Szyby pokryte szronem, silnik zimny jak lód, a ty musisz jak najszybciej ruszyć w drogę. To scenariusz, który zna każdy polski kierowca. Choć pokusa, by po prostu wsiąść i jechać jest wielka, warto poświęcić kilka minut na właściwe przygotowanie auta. Nie chodzi tylko o komfort – chodzi o bezpieczeństwo i zdrowie twojego samochodu.

Przygotowanie przed uruchomieniem silnika

Zanim przekręcisz kluczyk w stacyjce, warto wykonać kilka prostych czynności. Przede wszystkim sprawdź, czy rury wydechowe nie są zablokowane śniegiem – to niezwykle ważne dla bezpieczeństwa. Zatkana rura wydechowa może spowodować cofnięcie się spalin do wnętrza kabiny. Jeśli auto jest mocno zasypane śniegiem, zdrap go przynajmniej z maski, dachu i klapy bagażnika. Śnieg z maski może bowiem podczas jazdy zsunąć się na przednią szybę, a z dachu – na szybę auta jadącego za tobą.

Warto też sprawdzić, czy drzwi i klapka wlewu paliwa nie są przymrożone. Jeśli są, możesz delikatnie je rozgrzać, dmuchając ciepłym powietrzem albo spryskując odmrażaczem. Nie szarp drzwiami na siłę – możesz uszkodzić uszczelki, a ich wymiana to niemały wydatek.

Uruchamianie zimnego silnika

Nowoczesne silniki nie wymagają długiego rozgrzewania na postoju, ale to nie znaczy, że można od razu ruszyć z piskiem opon. Po przekręceniu kluczyka w dieslu poczekaj, aż zgaśnie kontrolka żarowych świec zapłonowych – zajmuje to zazwyczaj kilkanaście sekund. W benzynowym możesz uruchomić silnik niemal od razu. Pozwól mu jednak popracować spokojnie przez minutę lub dwie na biegu jałowym. W tym czasie olej rozgrzeje się na tyle, by dotrzeć do wszystkich zakamarków silnika i zapewnić odpowiednie smarowanie.

Podczas tych pierwszych minut nie przyspieszaj gwałtownie. Obracaj silnik maksymalnie do dwóch tysięcy obrotów. Wszystkie płyny w aucie – olej silnikowy, płyn w skrzyni biegów, płyn hamulcowy – są zimne i gęste jak miód. Potrzebują czasu, żeby się rozgrzać i prawidłowo wykonywać swoje zadania. Forsowanie zimnego silnika to prosta droga do jego przedwczesnego zużycia.

Odszranianie i odmrażanie szyb

Podczas gdy silnik pracuje na wolnych obrotach, możesz zająć się szybami. Uruchom nawiew powietrza skierowany na przednią szybę i ustaw temperaturę na maksimum. Na początku włącz dmuchawę na niskich obrotach – zbyt gwałtowny strumień zimnego powietrza na lodowatą szybę może spowodować jej pęknięcie przez szok termiczny. Stopniowo zwiększaj intensywność nawiewu w miarę, jak szyba się rozgrzewa.

Jednocześnie włącz ogrzewanie tylnej szyby. Ma ona wbudowane druciki grzewcze, które bardzo skutecznie roztapiają lód i szron. Wiele nowszych aut ma również ogrzewanie przedniej szyby – jeśli twoje auto posiada taką funkcję, koniecznie z niej skorzystaj. To niewielkie druciki wmontowane w szybę, które przyspieszają proces rozmrażania.

Jeśli na szybach jest gruba warstwa lodu, możesz pomóc sobie skrobaczką. Zdrapuj lód delikatnymi ruchami od góry do dołu, uważając, by nie zarysować szyby. Nigdy nie używaj do tego metalowych przedmiotów ani gorącej wody – gwałtowna zmiana temperatury może sprawić, że szyba pęknie. Jeśli masz pod ręką odmrażacz do szyb w sprayu, możesz go zastosować, ale pamiętaj, że to tylko wspomagacz – nie zastąpi prawidłowego ogrzewania wnętrza.

Właściwe wykorzystanie wentylacji i klimatyzacji

Ciekawy trik, o którym wielu kierowców nie wie, to wykorzystanie klimatyzacji zimą. Może się to wydawać sprzeczne z intuicją, ale klimatyzacja doskonale osusza powietrze. Gdy włączysz ją razem z ogrzewaniem, szybko pozbędziesz się wilgoci z wnętrza kabiny i zapobieżesz parowaniu szyb od środka. Suche, ciepłe powietrze jest kluczem do czystych szyb.

Ustaw nawiew tak, by kierował powietrze głównie na przednią szybę i boczne okna – to te powierzchnie są kluczowe dla widoczności. Możesz też uchylić okna na centymetr lub dwa, jeśli nie jest strasznie zimno. Przepływ powietrza pomoże wyrównać temperaturę i przyspieszy proces rozmrażania. Pamiętaj też, żeby wyłączyć recyrkulację powietrza – świeże powietrze z zewnątrz, choć zimne, jest suche i pomoże usunąć wilgoć z kabiny.

Rozgrzewanie podczas jazdy

Po kilku minutach, gdy szyby są przynajmniej częściowo przejrzyste, możesz ruszyć w drogę. Ale uwaga – to nie znaczy, że możesz od razu jechać normalnie. Przez pierwsze kilka kilometrów jeźdź spokojnie i płynnie. Unikaj gwałtownych przyspieszeń i hamowań. Skrzynia biegów, zawieszenie, hamulce – wszystkie te elementy też potrzebują czasu, żeby się rozgrzać.

Szczególnie ostrożny bądź z zawieszeniem. Zimne amortyzatory i gumowe elementy są sztywne i mało elastyczne. Wjechanie w dziurę na pełnym gazie może je poważnie uszkodzić. Również opony potrzebują chwili, żeby się rozgrzać i zapewnić optymalną przyczepność. Pierwsze kilka zakrętów pokonuj wolniej niż zwykle.

Gdy temperatura płynu chłodzącego osiągnie przynajmniej pięćdziesiąt stopni (możesz to sprawdzić na wskaźniku temperatury), możesz zacząć jechać normalnie. Do pełnej sprawności silnik dochodzi dopiero po osiągnięciu temperatury roboczej około dziewięćdziesięciu stopni, ale wtedy już możesz korzystać z pełnej mocy jednostki napędowej.

Dodatkowe wskazówki na mroźne poranki

Warto pomyśleć o inwestycji w kilka przydatnych akcesoriów, które ułatwią zimowe poranki. Mata termiczna na przednią szybę to prosty wynalazek, który zaoszczędzi ci mnóstwo czasu. Założona wieczorem zabezpieczy szybę przed szronem i lodem. Rano wystarczy ją zdjąć i możesz niemal od razu jechać. Kosztuje niewiele, a oszczędza zarówno czasu, jak i paliwa.

Jeśli masz możliwość, zaparkuj samochód w garażu lub przynajmniej w miejscu osłoniętym od wiatru. Nawet kilka stopni różnicy może znacząco wpłynąć na czas rozgrzewania. Warto też zadbać o właściwy olej silnikowy – zimowy lub całoroczny o niskiej lepkości ułatwia rozruch i szybsze smarowanie zimnego silnika. Jeśli jeździsz głównie po mieście i często odpalasz zimne auto, rozważ użycie oleju pięć w trzydzieści zamiast dziesięć w czterdzieści.

Niektórzy kierowcy rozważają montaż ogrzewania postojowego, szczególnie jeżdżąc dieslem. To urządzenie podgrzewa silnik i wnętrze jeszcze przed uruchomieniem auta. Możesz je zaprogramować lub włączyć zdalnie. Choć początkowy koszt jest spory, komfort zimowych poranków i oszczędność czasu mogą to szybko zrekompensować.

Czego absolutnie unikać

Jest kilka praktyk, które mogą wydawać się sensowne, ale w rzeczywistości szkodzą samochodowi. Nigdy nie polewaj lodowatej szyby gorącą wodą – niemal na pewno ją pękniesz. Nie używaj też wrzątku do rozmrażania zamków czy odkrywania przymrożonych drzwi. Różnica temperatur może uszkodzić lakier i gumowe uszczelki.

Nie pozostawiaj samochodu z włączonym silnikiem bez nadzoru, nawet jeśli jest on zamknięty. To nie tylko marnowanie paliwa i emisja spalin, ale też zagrożenie kradzieżą. W wielu miejscach jest to również zakazane przez przepisy. Jeśli naprawdę musisz rozgrzać auto stojąc w miejscu, zostań w środku albo przynajmniej w pobliżu.

Unikaj również długiego rozgrzewania na postoju. Nowoczesne silniki są zaprojektowane tak, by jak najszybciej osiągnąć temperaturę roboczą, a to następuje podczas jazdy, nie stania. Zbyt długie "grzanie" na miejscu marnuje paliwo, zwiększa emisję spalin i nie ma dużego sensu technicznego. Minutę lub dwie spokojnej pracy na jałowym biegu, oczyszczenie szyb i można jechać – oczywiście rozważnie i spokojnie przez pierwsze kilometry.

Zima nie musi być koszmarem dla kierowców. Odpowiednie przygotowanie, chwila cierpliwości i przestrzeganie kilku prostych zasad sprawią, że nawet najzimniejsze poranki będą znośne. Twój samochód będzie ci za to wdzięczny długą i bezawaryjną służbą, a ty zyskasz komfort i bezpieczeństwo podczas zimowej jazdy.