Porada

Czy grafiki to obrazy?



Za obraz uznajemy zwykle dzieło malarskie, wykonane za pomocą farby, pasteli czy kredek. Pierwotnie, odzwierciedlanie świata za pomocą malunku lub rysunku, wiązało się ze sferą magii – zaklinania rzeczywistości, utrwalania chwil ważnych dla danego plemienia. Przez trzydzieści tysięcy lat obrazy zmieniały swoje formy i rozmiary. Związały się na stałe ze światem sztuki.


Grafika stała się jedną z dyscyplin malarstwa, wyrażania siebie za pomocą konkretnych technik i narzędzi. Daje ona możliwość powielenia rysunku na papierze bądź materiale – pomocna w artystycznym kopiowaniu jest właściwa forma, od której odbijamy interesujący nas wzór

Zależnie od swych funkcji, wyróżniamy grafikę artystyczną i użytkową, powszechnie stosowaną np. w przemyśle odzieżowym, papierniczym, drukarskim. Jeśli chodzi o grafię artystyczną, zwaną również warsztatową, to cechuje ją skupienie całego procesu twórczego w rękach – w narzędziach autora dzieła. On sam właśnie musi wykonać projekt pracy, matrycę plus odbitki, czyli ryciny, mające wartość oryginalnych dzieł sztuki. Ilość odbitek, a także ich jakość zależy od rodzaju płyt graficznych, zastosowanych w całym przedsięwzięciu.  

W grafice użytkowej ważne jest szybkie i efektywne powielanie zamawianych przez klientów wzorów czy obrazków. To przydatne, gdy mamy do czynienia z drukiem plakatów, konkretnych ilustacji, kartek okolicznościowych, ulotek, magazynów, gazet, znaczków pocztowych, banknotów, ekslibrisów czy albumów literniczych. Zamawiający precyzuje swe oczekiwania, a grafik powinien je spełnić, sięgając po dostępne mu środki techniczne. Programy, urządzenia, przyrządy graficzne

Pierwsze prace graficzne pojawiły się w Polsce w drugiej połowie XV wieku. Tuż przed rozpoczęciem kolejnego stulecia, na terenie obecnego Wrocławia, w ilustrowaniu książek do nabożeństwa użyto drzeworytów. Była ta prawdziwa innowacja drukarska! Inspiracją dla śląskich i małopolskich rzemieślników okazały się miedzioryty niemieckiego artysty, Wita Stwosza, które wykonał on podczas swego pobytu w Krakowie. Styl tych prac nawiązuje do jego słynnego Ołtarza Mariackiego. Zaprezentowane w dziele schematy ilustracyjne, zaczęły obowiązywać w drukarstwie sakralnym.  

Techniki graficzne obowiązujące w tej dziedzinie sztuki, dzieli się pod kątem sposobów opracowania matrycy – np. ze względu na jej cięcie, trawienie oraz z racji materiału, z jakiego jest ona zrobiona. Mamy tu na uwadze drewno, gips, miedzianą płytę. Wyszczególniamy trzy podstawowe grupy graficzne: pierwszą jest technika powstawania druku wypukłego, dzięki której uzyskujemy drzeworyty, kamienioryty, linoryty, gipsoryty, cynkoryty, korkoryty czy obrazy fleksograficzne. Druga możliwość dotyka druku wklęsłego, sprawdzającego się przy technikach suchych – stalorytach, suchorytach, a więc tekstach pisanych igłą. Trzecia odmiana uwzględnia druk płaski – preparowanie matrycy w taki sposób, by część nie pokryta rysunkiem, była odporna na przyjmowanie farby drukarskiej. W efekcie uzyskujemy prace litograficzne, monotypię i inne.

Graficy czuwają również nad kształtowaniem się druku sitowego i druku cyfrowego, coraz bardziej rozpowszechnionego na świecie, pozbawionego fizycznego istnienia formy drukowej.